Iets om handen als er niets meer hoeft.
Wanneer het sterven dichterbij komt, verschuift er iets. Van doen naar zijn. Van vasthouden naar loslaten. Van zorgen en regelen naar aanwezig zijn bij wat er gebeurt. Dan zijn we aan het 'waken'. Mijn definitie van waken is: we zijn erbij.
Mensen zitten rondom een bed, wachten, luisteren en proberen nabij te zijn. Soms wordt er gepraat, soms is het stil. En soms weet niemand zo goed wat te zeggen of te doen.
Veel hospices en instellingen hebben een zogenoemde waakmand. Een waakmand kan op zo’n moment een klein beetje houvast geven.
Niet doordat de mand het verdriet verzacht of de machteloosheid wegneemt. Wel doordat de inhoud uitnodigt tot kleine gebaren van aandacht. Iemands handen verzorgen. Iets voorlezen. Een herinnering opschrijven. Een kaarsje aansteken. Of simpelweg samen blijven zitten.
Zo kan een waakmand helpen om van het waken niet alleen een tijd van wachten te maken, maar ook een tijd van samenzijn.
Met het geven van een waakmand laat je weten: we zien dat jullie hier waken. De mand kan enige troost en houvast bieden in een tijd waarin er steeds minder te doen en vooral nog veel te zijn is.
Een waakmand is daarmee geen verzameling mooie voorwerpen. In het beste geval is het een uitnodiging: om erbij te blijven wanneer het leven ten einde loopt.
